Globetrotter Veel Nederlanders denken pas aan hun pensioen als ze al ruim in de vijftig zijn. Dat is jammer, want hoe eerder je weet of je een pensioengat hebt, hoe meer tijd je hebt om bij te sturen. Een pensioengat is het verschil tussen het inkomen dat je later wilt en wat je daadwerkelijk gaat ontvangen via de AOW en je werkgeverspensioen. Door je pensioengat te berekenen, krijg je grip op je financiële toekomst. In dit artikel lees je welke pijlers er zijn, welke cijfers je nodig hebt en hoe je een realistische schatting maakt voor jouw situatie in 2026.
De basis: drie pijlers van het Nederlandse pensioenstelsel
Het Nederlandse pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers. De eerste pijler is de AOW, een basisuitkering van de overheid die je vanaf je AOW-leeftijd ontvangt. In 2026 ligt de AOW-leeftijd op circa 67 jaar; controleer je persoonlijke datum via de Sociale Verzekeringsbank. De netto AOW voor een alleenstaande ligt rond de 1.500 euro per maand (verifieer actuele bedragen via SVB), voor een samenwonende is dat lager.
De tweede pijler is het werkgeverspensioen. Werk je in loondienst, dan bouw je vaak via een pensioenfonds of verzekeraar pensioen op. Niet iedere werkgever biedt dit aan, en de hoogte verschilt sterk per regeling. De derde pijler bestaat uit aanvullende oplossingen die je zelf regelt, zoals een lijfrente, banksparen of vrij beleggen. Voor zzp’ers en mensen zonder volledige werkgeversregeling is deze derde pijler vaak doorslaggevend.
Stap voor stap je pensioengat berekenen
Begin met inloggen op Mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD. Daar zie je een prognose van je AOW en alle werkgeverspensioenen die je tot nu toe hebt opgebouwd. De site toont een netto bedrag per maand vanaf je pensioendatum, zowel als je doorwerkt tot je AOW-leeftijd als bij vervroegd stoppen.
Bepaal vervolgens je gewenste netto inkomen na pensionering. Een veel gehanteerde vuistregel is 70 procent van je laatstverdiende netto salaris, omdat lasten als hypotheek en kinderen vaak lager zijn. Wie €3.000 netto verdient en op 70 procent rekent, mikt op €2.100 per maand. Trek hier je verwachte AOW en pensioen vanaf. Wat overblijft, is je pensioengat.
Een voorbeeld: stel dat je AOW circa €1.500 wordt en je werkgeverspensioen ongeveer €400 netto per maand. Samen €1.900. Wil je €2.100 ontvangen, dan kom je €200 per maand tekort. Over 20 pensioenjaren is dat ruwweg €48.000 aan totaal benodigd extra kapitaal, exclusief inflatie en rendement. Reken zelf met je eigen cijfers.
Praktische tips voor een betrouwbare berekening
- Gebruik altijd je netto bedragen, want bruto-cijfers houden geen rekening met loonheffing en zorgpremies
- Houd rekening met inflatie van 2 tot 3 procent per jaar; €2.100 nu voelt over 20 jaar als minder koopkracht
- Reken met je verwachte AOW-leeftijd, niet de huidige standaard, want die schuift mee met de levensverwachting
- Bekijk ook scenario’s waarin je arbeidsongeschikt raakt of eerder wilt stoppen
- Controleer of je nabestaandenpensioen geregeld is voor je partner
- Update je berekening elke twee jaar; banen, inkomen en regelingen veranderen
Veelgemaakte fouten
Een eerste valkuil is denken dat de AOW genoeg is. Voor de meeste mensen die een hypotheek of huur betalen, ligt de AOW ruim onder het bestaande uitgavenpatroon. Een tweede fout is het bruto-netto-effect over het hoofd zien. Een bruto pensioen van €1.000 levert netto duidelijk minder op door belastingen en bijdragen.
Verder onderschatten mensen de impact van baanwissels. Wie tussen pensioenregelingen wisselt zonder waardeoverdracht, eindigt soms met versnipperde potjes en lagere uitkomsten. Tot slot wordt het pensioenakkoord van 2027, waarbij wordt overgestapt van een uitkeringsregeling naar een premieregeling, vaak vergeten. Volg de communicatie van je pensioenfonds hierover.
Nederlandse context
De Pensioenwet en het pensioenakkoord 2027 vormen het juridische kader. Toezicht op pensioenfondsen ligt bij De Nederlandsche Bank, het gedragstoezicht bij de AFM. Voor onafhankelijke voorlichting kun je terecht bij Wijzer in geldzaken, het NIBUD en de Consumentenbond. Voor advies op maat schakel je een AFM-vergunninghouder in. De Belastingdienst bepaalt jouw jaarruimte en reserveringsruimte voor aanvullende lijfrente; die ruimte is alleen aftrekbaar als er een aantoonbaar pensioentekort is.
Veelgestelde vragen
Wat kost een gat van 200 euro per maand mij in totaal?
Bij 20 pensioenjaren is dat ongeveer 48.000 euro aan totale uitkering. Door rendement en inflatie kan het netto benodigde startkapitaal hoger of lager uitvallen. Werk altijd met een rekenmodel dat inflatie verdisconteert.
Hoeveel kost het om dat gat te dichten via beleggen?
Bij een gemiddeld lange-termijnrendement van ongeveer 5 procent en 25 jaar inleg moet je grofweg 100 tot 150 euro per maand inleggen om 48.000 euro op te bouwen. Rendement uit het verleden biedt echter geen garantie voor de toekomst.
Telt mijn eigen woning mee als pensioenvoorziening?
Een afbetaalde woning verlaagt je woonlasten, wat indirect je pensioengat kan verkleinen. Veel mensen rekenen daarom met een lager netto-inkomen na pensionering wanneer de hypotheek is afgelost.
Wat als ik later in Nederland kom wonen?
Je AOW-opbouw start vanaf 15 jaar voor je AOW-leeftijd. Elk jaar buiten Nederland kost je 2 procent AOW. Wie 10 jaar in het buitenland woonde, krijgt dus circa 80 procent AOW.
Moet ik mijn pensioen ook aangeven in box 3?
Nee, opgebouwd pensioen in een pensioenfonds of via een lijfrenteproduct telt niet mee voor box 3. Wel telt vrij belegd vermogen mee tegen het forfaitaire rendement van box 3.
Dit artikel geeft algemene informatie over het berekenen van een pensioengat en is geen persoonlijk financieel advies. Beleggen voor je pensioen brengt risico’s met zich mee; je kunt een deel van je inleg verliezen. Rendement uit het verleden biedt geen garantie voor de toekomst. Beleg alleen met geld dat je kunt missen. Voor advies op maat raadpleeg je een AFM-vergunninghoudende financieel adviseur. Toezicht ligt bij de AFM en De Nederlandsche Bank.
