Globetrotter Veel ouders willen hun kinderen tijdens hun leven al financieel een steuntje in de rug geven. Belastingvrij schenken biedt daar binnen duidelijke grenzen ruimte voor. In 2026 gelden vaste bedragen voor de jaarlijkse vrijstelling, een eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar, en een aparte studievrijstelling voor dure opleidingen. De vrijstelling voor de eigen woning is sinds 2023 afgeschaft. In dit artikel zetten we de bedragen voor 2026 op een rij, leggen we uit hoe je een schenking goed administreert en bespreken we waar het in de praktijk vaak misgaat.
Waarom dit onderwerp ertoe doet
Schenken kan ouders en kinderen op meerdere manieren voordeel opleveren. De ouders verlagen hun box 3-grondslag, wat de vermogensrendementsheffing kan beperken. De kinderen krijgen kapitaal om te beleggen, een huis te kopen, een studie te bekostigen of schulden af te lossen. Tegelijk gelden er regels: boven de vrijstelling betalen kinderen 10 procent schenkbelasting tot een bepaald bedrag en 20 procent over het meerdere. Voor neven, nichten en derden gelden hogere tarieven. Controleer actuele tarieven via Belastingdienst.nl, regels wijzigen jaarlijks.
De bedragen voor 2026
Per ouderpaar (samen, ook als ze gescheiden zijn) geldt:
- Jaarlijkse vrijstelling: 6.908 euro per kind
- Eenmalig verhoogde vrijstelling (kind tussen 18 en 40 jaar): 33.129 euro
- Eenmalig verhoogde vrijstelling voor een dure studie (minstens 20.000 euro per jaar exclusief levensonderhoud): 69.009 euro
De vrijstelling voor de eigen woning (de zogeheten jubelton) is per 1 januari 2023 afgeschaft. Een schenking specifiek voor de eigen woning valt nu onder de eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro, zonder extra ruimte.
Hoe werkt een schenking in de praktijk?
Een schenking is een gift waarbij de ontvanger zonder tegenprestatie iets ontvangt. Dat kan geld zijn, maar ook een effect, een auto, sieraden of een stuk grond. Voor de Belastingdienst telt de waarde op het moment van de schenking. Voor schenkingen boven de vrijstelling, of voor de eenmalig verhoogde vrijstelling, moet je aangifte schenkbelasting doen via Mijn Belastingdienst.
Voorbeeld: jaarlijkse schenking
Ouders schenken in 2026 elk van hun drie kinderen 6.908 euro. Totaal 20.724 euro. Geen aangifte nodig, mits het binnen de jaarlijkse vrijstelling blijft. Wel verstandig: leg de schenking vast in een schenkingsovereenkomst, zodat er bij erfenis of controle bewijs is.
Voorbeeld: eenmalig verhoogde schenking
Een kind van 28 jaar krijgt in 2026 33.129 euro van zijn ouders voor een aanbetaling op een huis. De ouders en het kind doen aangifte schenkbelasting en doen beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling. Belasting blijft achterwege. Het kind mag in datzelfde jaar niet ook de jaarlijkse vrijstelling claimen.
Voorbeeld: studievrijstelling
Een kind van 22 jaar studeert aan een buitenlandse universiteit met studiekosten van 30.000 euro per jaar. De ouders schenken 69.009 euro voor de studie. Aangifte schenkbelasting is verplicht, met onderbouwing van de studiekosten. Het kind moet aantonen dat het geld voor de studie is gebruikt.
Voorwaarden van de eenmalig verhoogde vrijstelling
- Het kind (of de partner van het kind) is tussen 18 en 40 jaar op moment van schenking
- De vrijstelling is eenmalig per relatie ouder-kind; je kunt hem dus niet later opnieuw gebruiken
- Aangifte schenkbelasting is verplicht, ook al is er geen belasting verschuldigd
- Voor de studievrijstelling moet de studie minimaal 20.000 euro per jaar kosten (exclusief levensonderhoud) en moet het geld binnen twee jaar besteed zijn
- Pleegkinderen en stiefkinderen worden onder voorwaarden gelijkgesteld
Praktische tips
- Leg elke schenking vast in een korte schenkingsovereenkomst met datum, bedrag en doel
- Maak schenkingen per bankoverschrijving, niet contant, zodat er bewijs is
- Plan een eenmalig verhoogde schenking op tijd: 40 jaar is een harde grens
- Combineer geen jaarlijkse en eenmalig verhoogde schenking in hetzelfde jaar
- Houd er rekening mee dat schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden bij de erfenis worden geteld
- Vraag een notaris om een schenking op papier op te stellen als je het bedrag niet meteen wilt overmaken
- Overleg met je kind hoe het geld besteed wordt; dat voorkomt teleurstellingen achteraf
Schenking op papier
Een schenking op papier is een schenking waarbij de ouder een bedrag schuldig erkent aan het kind, maar het geld nog niet daadwerkelijk overmaakt. Het kind krijgt dus een vordering op de ouder. De ouder moet jaarlijks 6 procent rente vergoeden over de schuld, anders rekent de Belastingdienst de schenking alsnog tot de erfenis. Een schenking op papier moet via notariële akte. Voor de schenkbelasting geldt de schenking in het jaar dat de akte is gepasseerd.
Nederlandse context
De schenkbelasting is geregeld in de Successiewet 1956. De Belastingdienst is de uitvoerder. Voor schenkingen boven 158.669 euro (2025-bedrag, controleer 2026) loopt het tarief op van 10 naar 20 procent voor kinderen, en aanzienlijk hoger voor andere ontvangers. De wet kent vrijstellingen, onder andere voor algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s) en sociaal belang behartigende instellingen (SBBI’s).
Schenken via beleggingen of een effectenrekening
Schenken hoeft niet altijd in contant geld. Veel ouders dragen effecten over aan hun kind, bijvoorbeeld een pakket ETF-aandelen. Voor de schenkbelasting telt de waarde op het moment van overdracht. Voor de ouders kan de overdracht fiscale gevolgen hebben in box 3, omdat hun vermogen daalt. Voor het kind start de fiscale klok bij ontvangst. Brokers regelen overdrachten tussen rekeningen meestal kosteloos, mits beide rekeningen bij dezelfde broker staan. Een notariële akte is niet vereist voor een effectenoverdracht, maar wel aanbevolen om datum en waarde vast te leggen.
Schenken aan kleinkinderen
Voor kleinkinderen geldt in 2026 een aparte jaarlijkse vrijstelling van 2.690 euro per kleinkind (controleer 2026). Daarboven betaalt het kleinkind schenkbelasting tegen een hoger tarief dan een kind, omdat kleinkinderen niet in dezelfde tariefgroep vallen. Grootouders die meerdere kleinkinderen hebben, kunnen op die manier toch belastingvrij vermogen overdragen. Voor een grotere schenking aan een kleinkind kan een combinatie met een schenking aan de eigen kinderen voordeliger uitpakken, zodat de jaarlijkse vrijstellingen optimaal benut worden.
Voorbeeldplanning over meerdere jaren
Stel dat ouders 100.000 euro willen schenken aan hun zoon van 30 jaar. Ze kunnen kiezen voor de eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro, gevolgd door jaarlijkse schenkingen van 6.908 euro in de volgende jaren. Na zeven jaar is alleen het laatste jaar belast met 10 procent over het deel boven de jaarlijkse vrijstelling. Door de schenkingen te plannen over meerdere jaren beperken ze de schenkbelasting aanzienlijk. Wel telt elk jaar de actuele vrijstelling: bedragen veranderen jaarlijks, dus check elk jaar opnieuw op Belastingdienst.nl.
Fiscaal voordeel voor de schenker
Wie schenkt, verlaagt zijn box 3-vermogen. Dat beperkt de vermogensrendementsheffing in volgende jaren. Tegelijk loop je liquiditeit mis: het geld is weg. Voor mensen die hun vermogen ruim boven het heffingsvrij vermogen hebben, kan jaarlijks schenken aan kinderen of kleinkinderen daarom dubbel werken: minder box 3-belasting en al tijdens leven een deel van de erfenis overdragen. Voor wie nog niet over voldoende reserves beschikt, is schenken minder urgent en zelfs onverstandig.
Veelgemaakte fouten
- Schenking aan kind boven 40 jaar onder verhoogde vrijstelling claimen, wat niet mag
- Eenmalig verhoogde vrijstelling tweemaal benutten
- Geen aangifte schenkbelasting doen bij beroep op verhoogde vrijstelling
- Schenking op papier zonder notariële akte of zonder 6 procent rente
- Schenking aan minderjarig kind zonder regeling over beheer
- Geen rekening houden met 180-dagenregel rondom overlijden
Veelgestelde vragen
Moet ik aangifte doen bij een schenking onder de jaarlijkse vrijstelling?
Nee. Schenkingen binnen de jaarlijkse vrijstelling van 6.908 euro per kind zijn vrijgesteld en hoeven niet te worden aangegeven. Bij beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling of bij bedragen boven de vrijstelling is aangifte verplicht, ook als er geen belasting verschuldigd is.
Kan ik tegelijk schenken voor een huis en voor een studie?
Nee. De eenmalig verhoogde vrijstelling is per kind per ouderpaar eenmalig en je kiest één bestemming: vrij besteedbaar, eigen woning of dure studie. De jubelton voor de eigen woning is afgeschaft per 2023.
Telt een schenking mee voor box 3 van mijn kind?
Ja. Zodra het geld op de rekening van je kind staat, hoort het tot zijn of haar vermogen op 1 januari van het volgende jaar en telt het mee in box 3. Voor jongere kinderen geldt het heffingsvrij vermogen vaak ruim, waardoor er niet meteen belasting verschuldigd is.
Wat gebeurt er bij overlijden binnen 180 dagen na een schenking?
Een schenking die binnen 180 dagen voor overlijden is gedaan, telt mee in de nalatenschap voor de erfbelasting. Eventueel betaalde schenkbelasting wordt verrekend. Voor schenkingen waarop een verhoogde vrijstelling van toepassing was, gelden uitzonderingen; raadpleeg een notaris of fiscalist.
Mogen gescheiden ouders allebei schenken?
Voor de vrijstelling worden ouders als één ouderpaar gezien, ook als ze gescheiden zijn. Samen kunnen ze per jaar 6.908 euro belastingvrij schenken, en eenmalig 33.129 euro of 69.009 euro voor een dure studie. Het maakt voor de vrijstelling niet uit van welke ouder welk deel komt.
Dit artikel geeft algemene informatie over belastingvrij schenken aan kinderen en is geen persoonlijk fiscaal of beleggingsadvies. Beleggen brengt risico’s met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Rendement uit het verleden biedt geen garantie voor de toekomst. Beleg alleen met geld dat je kunt missen. Controleer actuele tarieven via Belastingdienst.nl, regels wijzigen jaarlijks. Voor advies op maat raadpleeg je een fiscalist, notaris of een AFM-vergunninghoudende adviseur. Toezicht ligt bij de AFM en De Nederlandsche Bank.
